Katarakt ameliyatı sonrası hem uzağı hem de yakını net görmek mümkün mü? Trabzon göz hastalıkları uzmanı Op. Dr. Bahattin Kır, halk arasında “akıllı lens” olarak bilinen çok odaklı mercekleri anlatıyor.

Katarakt cerrahisi, gözümüzün içindeki saydamlığını yitirmiş doğal merceğin alınıp, yerine yapay bir göz içi lens (mercek) yerleştirilmesi esasına dayanır. Geçmiş yıllarda bu ameliyatlarda sadece “tek odaklı (monofokal)” lensler kullanılırdı. Tek odaklı lensler hastanın uzağı net görmesini sağlarken, kitap okumak veya telefona bakmak için ameliyat sonrası mutlaka yakın gözlüğü kullanılması gerekirdi.

Ancak günümüzde tıp teknolojisinin gelişmesiyle birlikte, katarakt cerrahisinde hastaların günlük yaşantısındaki gözlük bağımlılığını büyük ölçüde azaltmayı hedefleyen Çok Odaklı (Multifokal / Trifokal) Lensler dönemi başlamıştır. Halk arasında genellikle “Akıllı Lens” veya “Akıllı Mercek” adıyla bilinen bu lensler, görme konforunu farklı bir boyuta taşımaktadır.

“Akıllı Lens” (Trifokal Mercek) Nedir ve Nasıl Çalışır?

Trifokal, kelime anlamı olarak “üç odaklı” demektir. Bu özel tasarımlı yapay merceklerin üzerinde, ışığı farklı mesafelere kırmak üzere ayarlanmış mikroskobik halkalar bulunur. Bu eşmerkezli halkalar sayesinde gözün içine giren ışık; uzak, orta ve yakın olmak üzere üç farklı odağa bölünerek retinaya ulaştırılır.

Böylece hasta ameliyat sonrasında:

• Uzak Mesafede: Araba kullanırken veya televizyon izlerken,
• Orta Mesafede: Bilgisayar ekranına bakarken veya mutfak tezgahında çalışırken,
• Yakın Mesafede: Kitap okurken, telefona bakarken veya el işi yaparken büyük oranda gözlüğe ihtiyaç duymadan günlük aktivitelerini sürdürebilir.

Akıllı Lens Kimlere Uygulanabilir? Şartlar Nelerdir?

Çok odaklı lensler, sağladığı büyük konfora rağmen her göz yapısı için uygun bir seçenek değildir. Bir hastanın bu lensler için uygun aday olup olmadığına, kapsamlı bir göz muayenesi ve teknolojik ölçümler sonucunda karar verilir.

Aşağıdaki durumlarda çok odaklı lens uygulanması tıbben önerilmeyebilir:

• Sarı Nokta (Makula Dejenerasyonu) Hastalığı: Görme merkezinde hasar olan hastalarda ışığın bölünmesi görme kalitesini daha da düşürebilir.
• İleri Derece Glokom (Göz Tansiyonu): Görme siniri hasar görmüş hastalarda tek odaklı mercekler tercih edilir.
• İleri Seviye Göz Kuruluğu: Gözyaşı kalitesi düşük olan gözlerde ışık saçılmaları rahatsız edici boyutta olabilir.
• Kornea Hastalıkları: Korneada skar (leke) veya keratokonus gibi düzensizlikler bulunması.

Eğer hastanın gözünde katarakt yoksa ancak numarası çok yüksekse veya 45 yaşını geçmiş, hem uzak hem yakın gözlüğünden bağımsızlaşmak istiyorsa, “Saydam Lens Değişimi” (Refraktif Lens Değişimi) adı verilen yöntemle kendi doğal merceği alınarak yerine çok odaklı lens yerleştirilebilmektedir.

Ameliyat Süreci ve Adaptasyon

İşlem, standart FAKO (fakoemülsifikasyon) katarakt cerrahisi ile aynıdır. Göz damla ile uyuşturulur, dikiş gerektirmeyen mikro kesilerden göz içine girilir ve hastanın göz yapısına özel olarak seçilmiş çok odaklı lens yerleştirilir.

Ameliyat sonrası beynin, yeni lense ve üç farklı odağa alışması için belirli bir nöro-adaptasyon sürecine ihtiyacı vardır. İlk haftalarda özellikle gece araç kullanırken ışıkların etrafında haleler (ışık saçılmaları) görülmesi beklenen bir durumdur. Çoğu hastada beyin bu yeni görme sistemine birkaç ay içinde tamamen uyum sağlar.

Trabzon göz hastalıkları, katarakt cerrahisi ve göz içi lens uygulamaları alanında hizmet veren Op. Dr. Bahattin Kır, detaylı kornea ve retina taramaları ile göz yapınızın “akıllı lens” uygulamasına uygunluğunu titizlikle değerlendirmektedir. Gözlük bağımlılığınızı azaltmak ve yaşam kalitenizi artırmak adına sizin için en doğru tıbbi mercek seçeneğini belirlemek için bir göz muayenesi planlayabilirsiniz.

Uyarı: Bu sayfanın içeriği bilgilendirme amaçlı olup, tıbbi tavsiye veya kesin teşhis niteliği taşımaz. Herhangi bir göz içi cerrahisi kararı almadan önce mutlaka göz hastalıkları uzmanınızla detaylı bir değerlendirme yapınız.