Göze kimyasal madde sıçraması veya sert bir darbe anında ne yapılmalı? Trabzon göz hastalıkları uzmanı Op. Dr. Bahattin Kır, göz yaralanmalarında hayati ilk yardım adımlarını anlatıyor.
Günlük hayatta yemek yaparken, temizlik yaparken veya tamirat işleriyle uğraşırken beklenmedik göz kazalarıyla karşılaşabiliriz. Göze yabancı bir cisim kaçması, kimyasal bir maddenin sıçraması veya sert bir cismin çarpması gibi durumlar, doğru müdahale edilmediğinde kalıcı görme kayıplarına yol açabilir. Göz yaralanmalarında ilk birkaç dakika, gözün geleceği için en kritik süredir.
Peki, böyle bir durumla karşılaştığınızda paniğe kapılmadan uygulamanız gereken doğru adımlar nelerdir?
1. Göze Kimyasal Madde Sıçraması (Deterjan, Çamaşır Suyu vb.)
Bu, en acil müdahale gerektiren yaralanma türüdür. Kimyasal madde gözün dokularını saniyeler içinde yakmaya başlar.
- Hemen Yıkayın: Hiç vakit kaybetmeden gözünüzü bol, temiz ve ılık suyla en az 15-20 dakika boyunca yıkayın. Musluk suyunu hafifçe açarak gözünüzü suyun altına tutun veya temiz bir kapla su dökün.
- Gözü Açık Tutun: Yıkama sırasında göz kapaklarınızı parmaklarınızla açık tutarak suyun her yere ulaşmasını sağlayın.
- Lens Varsa Çıkarın: Eğer kontakt lens kullanıyorsanız, yıkama sırasında hemen çıkarın.
- Kapatmayın ve Tıbbi Yardım Alın: Yıkama biter bitmez gözünüzü kapatmadan veya bandajlamadan en yakın göz doktoruna başvurun.
2. Göze Yabancı Cisim Kaçması (Toz, Metal, Ahşap Parçası)
Gözümüze bir şey kaçtığında ilk refleksimiz gözü ovuşturmaktır. Ancak bu, yapılabilecek en büyük hatadır.
- Asla Ovalamayın: Gözü ovuşturmak, yüzeydeki cismin korneayı (saydam tabakayı) çizmesine neden olur.
- Göz Kırpın: Gözünüzü sık sık kırparak gözyaşının cismi dışarı atmasını bekleyin.
- Suyla Durulayın: Eğer cisim çıkmıyorsa, temiz suyla nazikçe yıkamayı deneyin.
- Çıkarmaya Çalışmayın: Eğer cisim gözün renkli kısmına saplanmışsa veya kolayca çıkmıyorsa, cımbız veya kulak çubuğu gibi aletlerle asla müdahale etmeyin. Hemen bir uzmana başvurun.
3. Göze Sert Darbe Alınması
Spor yaparken veya bir kaza anında göze yumruk, top veya sert bir cisim gelmesi durumunda:
- Soğuk Uygulama Yapın: Şişliği ve ağrıyı azaltmak için göz çevresine (doğrudan göz küresine baskı yapmadan) soğuk kompres uygulayın.
- Baskı Yapmayın: Gözün içine baskı uygulamaktan kaçının.
- Görme Kontrolü Yapın: Eğer görmenizde bulanıklık, çift görme veya göz akında yoğun kanama fark ederseniz, bu bir iç kanama veya retina hasarı belirtisi olabilir.
Ne Zaman Bir Göz Doktoruna Başvurmalısınız?
Bazı göz yaralanmaları dışarıdan bakıldığında ciddi görünmeyebilir ancak gözün iç kısımlarında gizli hasarlar oluşturabilir. Şu belirtiler varsa vakit kaybetmemelisiniz:
- Gözde geçmeyen şiddetli ağrı.
- Görme kaybı veya bulanık görme.
- Gözün içinde kan birikmesi.
- Göz küresinin şeklinde bozulma veya dışarıya akıntı.
- Göz hareketlerinde kısıtlılık veya ağrı.